Beyin ve Beynin Yapısı

Sinir sistemimizin en büyüleyici organı beyindir. Hatta sanılanın aksine aşkında merkezidir. Aşk duygusu beynimizde korteks ve limbik merkezde bulunur. Peki hepimizin aşağı yukarı fikir sahibi olduğu beyin nasıl bir organdır?

Beyin vücudumuzdaki nöronların %90’ınından fazlasını içerir. Farkında olma, mantık yürütme, öğrenme ve bellek gibi yetilerin merkezidir.

Beynin iyon dengesi için günlük, 2 lt. civarında yani yaklaşık olarak 10 bardak su gerekiyor. Zihin beynin soyut yanıdır. Beyin ise zihnin somut kalıbıdır. Bu anlamda beyin somut olarak bilgisayarın işlemcisi, ram’i, ana kartı, kabloları gibiyken, zihin ise ekrandaki görüntülerdir. İlkinin ağırlığı varken ikincisinin ağırlığı yoktur.

Beyin hücreleri çok önemlidir. Bununla birlikte arasındaki bağlantılar ise daha da önemlidir. Beynimizi ne kadar çalıştırabilirsek o kadar bağlantı sayısı artmaktadır. Bu ise bizim daha iyi düşünüp analiz edebilmemizi sağlamaktadır. Hep bildiğimiz şeyleri yaparken, sinir hücrelerimiz olan nöronlar daha pasiftirler. Çünkü mevcut bağlantılar ve ağlar üzerinden işlem yaparlar. Tamamen yeni şeyleri öğrenmek ise nöronlarımızı bir anda hareketlendirir.

Olumsuz olan olayları veya sigara gibi alışkanlıklarımızı unutmak için yapılması gereken kendimizi unutmaya zorlamamak olmamalıdır. Bu zorlamayı yapmadan, düşünceleri baskılamadan sinir hücrelerimizi oyalayacak başka ilginç alanlara odaklamak, olumsuz bağlantılı anıların kayıtlı olduğu sinir ağını kullanmayarak, zamanla körelmesini beklemek en iyi çözümdür.

Kafamızdaki sinirsel hatların karışması durumunda ise farklı duyuların verileri birbirine karışır. Buna sinestezi denir. Bununla ilgili açıklamalara “Sinestezi Nedir?” yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Beyin temelde üç bölüme ayrılır;

1-Neo Korteks

2-Limbik Sistem

3-Sürüngen Beyin (R-Kompleks)

 

1-Neo Korteks(Düşünen Beyin)

Akıl, mantık ve kültürün merkezidir. Beynin dış yüzeyindeki buruşuk kısmıdır. Kortkesin kelime anlamı da ‘kabuk’tur. Beynimizin %70 lik bir alanını kaplar. Bizleri diğer canlılardan ayıran özellikler kortekste toplanmıştır. Bazı hayvanlarda bulunsa bile insanlardaki kadar kompleks değildir ve o kadar geniş alan yer kaplamaz. Duyu organlarımızdan akan veriler de burada işlenmektedir.

 

2-Limbik(Duygusal) Beyin

Duygularımızdan sorumlu olan bölüm Limbik Beyin’dir. Fiziksel konumu beyin sapını çevreleyen dairesel bir bölgedir. Beyinde %20 lik bir alanı kaplar. R-Kompleksi çevrelemiştir. Limbik sistem hafıza üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir. Limbik beyinin en önemli işlevlerinden biri de, R-Kompleks(Sürüngen Beyin) deki içgüdüsel hareketleri denetlemesidir. Bir nevi Sürüngen Beyin’in gardiyanıdır. R-Komleks(Sürüngen Beyin) en önce ‘nefsi, nefsi’ derken, yani kendisini hep ön plana çıkarırken limbik sistem ‘sen’ diyebilir. Candan önce Canan öncelenebilir. Bu nedenle Limbik Sistem annelik, babalık duyguları, empati gibi duyguları barındırır.

Limbik merkezde bulunan amigdala, hayati tehlike anında, mantıksal işlemlerin bulunduğu korteksin devresini kapatarak “savaş ya da kaç” şeklinde otomatik olarak kontrolü ele almaktadır. Bir nevi düşünemezlik hali ortaya çıkarak, insiyaki bir davranış gözlemlenir.

 3-R-Kompleks(Sürüngen Beyin)

İsmine baktığımızda ne kadar süfli bir his uyandırmış olsa da, beynimizin en önemli bölümlerindendir. Hayatta kalma merkezi denilebilir. Bu bölüm aklı değil daima içgüdüyü esas alır. Bu yönü ile hayvanlar ile aramızdaki ortak yön bu bölümdür. Bedensel güvenliği her şeyden önce değerlendirip, bunu esas alır.

Fiziksel olarak beyin sapının olduğu yerde yer alır. Beyin sapı ise beynimiz ile bedenimizin birleştiği noktadır. Beyin sapı dikkatin de merkezidir.  Sürüngen Beyin’in devreye girmesi, mantığın devre dışı kalması demektir.

Aniden bir gürültü duydunuz. Donuk bir halde durdunuz. Buraya kadar kalp atışınız ve nefes alışverişiniz hızlanır. Buraya kadar sürüngen beyin devredeydi. Belli süre sonra korteks devreye girip bu sesin ne olduğunu öğrenmek istedi. Merak ettiniz ve sesin geldiği yere inceleme için gittiniz. Sonra bir kutunun yere düşmüş olduğunu gördünüz. Limbik sistem korku duygularınız yatıştırıyor ve sürüngen beyinde normale dönüyor.

Bir sonraki yazımızda insanların bu beyin türlerine göre nasıl ayrıştığını gözlemleyeceğiz. Esenlik ve sağlık ile..

Beyin ve Beynin Yapısı” için bir yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir