Sosyapatlar ve Sherlock Holmes

Sherlock dizisini izleyenlerimiz bilir. Sherlock dizilerde zaman zaman kendisinden ‘Sosyapat’ olarak bahseder. Bir insanın kendisinden sosyapat olarak bahsetmesi bir yönüyle onun bu marazdan uzak olduğuna bir delil olması, başka bir bahsin konusu. Bizler sosyapatların özelliklerini yine tanınmış psikiyatristlerden Garry Small’un tanımları çerçevesinde anlatmaya çalışalım;

Sosyapatlar, ya da psikiyatristlerin deyimiyle “antisosyal kişilikler”, şahsi kazanç uğruna yaşam boyu aldatmaca sergilerler. Pişmanlık ve empatiden yoksundurlar. Başkalarını incitme ve kötü davranma konusunda sihirbaz gibidirler.

İnsanlar genelde sosyapatların hırsız, cani veya katil olduğu gibi alışılagelmiş suçlular olduğunu düşünür. Oysa zeki sosyapatlar bazen hiç yakalanmazlar. Onları bazen büyük şirketlerin, milyar dolarlık saadet zincirlerinin başını çektiğini görmemiz mümkündür.

Sosyapatlığın da dereceleri vardır. Erkeklerin %6 sını, kadınların ise %1 ini etkileyen ileri düzey sosyapatinin nedeni bilinmiyor.  Bu rahatsızlık çocuklukta başlar. Yangın çıkaran ya da hayvanlara işkence eden çocuklar sosyapattır. Bu durum yetişkinlikte de kronik yalancılık ve aldatma şeklinde devam eder ve ömür boyu sürer.

Ben bu örneği üniversite yıllarımda bir çocukta gördüm. Oturduğum mekanda balkondan karşı apatmanın bahçesine bakarken bir çocuğun yavru kedileri bir torbaya koyup havalandırma vantilatöründe parçalamaya çalıştığını gördüm. Hemen arkadaşımla birlikte evden fırladığımız gibi kurtarabildiğimiz kedileri kurtardık. Bu çocuğun yetişkinlik halini düşünmek bile istemem. Şu dönemde de büyümüş soyapatinin ileri derecelerini sergiliyor olabilir.

Anti sosyal kişilik bozukluğunun şiddetine bağlı olarak semptomların bazıları ilaçlarla, psikoterapi ile veya her ikisi ile tedavi edilebilirler. Ancak ileri derece sosyapati için tedavi şansı yoktur.

Bazen böyle insanlar yanındaki en zeki insanları, hatta psikolog eşlerini bile farklı insanlarla aldatabilir ve aldattığı her bir insan o sosyapat kişiyi takdir eder bir durumda olabilir. Öyle bir durumda bırakabilirler ki karşılarındaki insanı, gerçekte rahatsız olan kişinin sosyapata muhatap olan kişi olduğunu hissettirir ve kabullendirebilirler.

Başlangıçta bahsi geçen diğer konuya gelirsek; Sherlock, pek de sosyapat kişilik tanımına girmiyor. Bence sadece soğuk bir tip o kadar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir